1. Glass Flowmeter คืออะไร?
Glass Flowmeter คืออุปกรณ์ที่ใช้วัดอัตราการไหลของแก๊สในท่อหรือในระบบควบคุมการจ่ายแก๊ส โดยทำหน้าที่ตรวจสอบความเร็ว ปริมาณ และความเสถียรของการไหล เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
แก๊สมีคุณสมบัติต่างจากของเหลว เช่น
- การบีบอัดตัวได้
- ความหนาแน่นขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและความดัน
- มีความเร็วในการไหลสูงกว่า
ดังนั้นการวัดการไหลของแก๊สจึงต้องใช้อุปกรณ์เฉพาะที่เหมาะสม
2. ประเภทของ Glass Flowmeter ที่ใช้ในอุตสาหกรรม
Glass Flowmeter มีหลายประเภท แต่สามารถแบ่งกลุ่มหลัก ๆ ได้ดังนี้:
⭐ 1) Variable Area Flowmeter (Rotameter)
เหมาะสำหรับงานทั่วไป วัดแก๊สความดันต่ำ–ปานกลาง
ข้อดี:
- ราคาไม่สูง
- อ่านค่าได้ง่าย
- ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า
- ติดตั้งง่าย
ข้อจำกัด:
- ความแม่นยำปานกลาง
- ไม่เหมาะกับแก๊สแรงดันสูงมาก
มักใช้ใน
- อากาศอัด
- ไนโตรเจน
- ออกซิเจนในงานทั่วไป
⭐ 2) Thermal Mass Flowmeter
เหมาะงานแก๊สอุตสาหกรรมที่ต้องการความแม่นยำสูง
หลักการ: ใช้ความร้อนวัดการเคลื่อนที่ของแก๊ส
ข้อดี:
- แม่นยำสูง
- ไม่ต้องชดเชยอุณหภูมิ/ความดัน
- เหมาะกับแก๊สเฉื่อย เช่น N₂, Ar
ข้อจำกัด:
- ราคาสูงกว่าประเภททั่วไป
⭐ 3) Differential Pressure Flowmeter (Orifice / V-Cone)
วัดจากความดันต่างของแก๊สเมื่อผ่านแผ่น Orifice
ข้อดี:
- เหมาะกับแก๊สแรงดันสูง
- เหมาะกับท่อขนาดใหญ่
ข้อจำกัด:
- ต้องคำนวณและติดตั้งตามมาตรฐาน
- ความแม่นยำขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและความดัน
⭐ 4) Ultrasonic Gas Flowmeter
วัดด้วยคลื่นอัลตราโซนิก ไม่ต้องสัมผัสกับของไหล
ข้อดี:
- เหมาะกับท่อขนาดใหญ่
- ไม่เกิดแรงดันตกคร่อม
- ติดตั้งง่ายแบบ clamp-on
ข้อจำกัด:
- ราคาสูง
- ต้องการคุณภาพแก๊สที่สะอาด
⭐ 5) Turbine Gas Flowmeter
ใช้ใบพัดวัดความเร็วของแก๊ส
ข้อดี:
- ตอบสนองเร็ว
- หลากหลายรุ่นให้เลือก
ข้อจำกัด:
- อาจสึกหรอจากฝุ่นหรือสิ่งปนเปื้อน
- ต้องมีการบำรุงรักษา
3. คุณสมบัติพิเศษของ Glass Flowmeter
✔ น้ำหนักเบา
เหมาะกับการติดตั้งในแผงคอนโทรล
✔ วัดได้ทั้งลมและแก๊สอินทรีย์
เช่น Air, N₂, O₂, LPG, CO₂, Ar
✔ ควบคุมการไหลอย่างแม่นยำ
โดยเฉพาะในระบบที่ต้องการความเที่ยงตรง เช่น Lab และเครื่องมือแพทย์
✔ ทำงานโดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้า (บางรุ่น)
เหมาะกับพื้นที่เสี่ยงประกายไฟหรือ ATEX
4. การใช้งาน Gas Flowmeter ในอุตสาหกรรมต่าง ๆ
Gas Flowmeter พบได้ในหลายสาขา โดยเฉพาะงานที่ต้องควบคุมการไหลของแก๊สเพื่อความปลอดภัย เช่น:
อุตสาหกรรมเหล็กและงานเชื่อม
- ควบคุมการไหลของ Oxygen
- ควบคุมการไหลของ Argon & CO₂
โรงงานผลิตอาหารและเครื่องดื่ม
- ไนโตรเจนในการบรรจุอาหาร (Nitrogen Flushing)
- ควบคุม CO₂ ในการผลิตเครื่องดื่มอัดแก๊ส
อุตสาหกรรมเคมีและเภสัชกรรม
- ใช้แก๊สเฉื่อย (N₂) เพื่อป้องกันการเกิดปฏิกิริยา
- ใช้ตรวจสอบการไหลในระบบผลิต
ห้องปฏิบัติการและงานวิจัย
- เครื่องมือวัด
- ระบบไหลของแก๊สทดลอง
- เครื่องมือ mass spectrometry
โรงงานอิเล็กทรอนิกส์
- ควบคุมแก๊สเฉื่อยในห้อง Clean Room
ระบบลมอัด (Compressed Air)
- ตรวจสอบการสูญเสียลม
- บริหารค่าไฟฟ้าในการผลิตลม
5. วิธีเลือก Glass Flowmeter ให้เหมาะกับงาน
เลือกตามชนิดแก๊ส
- Air → เลือกแบบ Rotameter หรือ Thermal
- Nitrogen → Thermal Mass
- Oxygen → ควรใช้แบบที่ปลอดภัย Non-oil
- LPG → เลือกแบบ Orifice หรือ Turbine
เลือกตามแรงดัน
- ความดันต่ำ → Rotameter
- ความดันสูง → Orifice / Turbine
เลือกตามความแม่นยำที่ต้องการ
- งานทั่วไป → Variable Area
- งาน Lab → Thermal Mass
เลือกตามอุณหภูมิ
บางรุ่นทนอุณหภูมิได้ถึง 200°C
✔ เลือกตามทิศทางการไหล
- ไหลขึ้น
- ไหลลง
- ไหลแนวนอน
6. การติดตั้ง Glass Flowmeter ที่ถูกต้อง
1) รักษาแนวตั้ง 100% (สำหรับ Rotameter)
เพื่อหลีกเลี่ยงการอ่านค่าผิด
2) เลือกตำแหน่งที่ไม่มีแรงสั่นสะเทือน
เพราะอาจทำให้ลูกลอยแกว่งตัว
3) หลีกเลี่ยงการรั่วซึม
การติดตั้งในระบบแก๊สต้องห้ามมีการรั่วโดยเด็ดขาด
4) ใช้เทปพันเกลียวที่เหมาะกับแก๊ส
เช่น PTFE Tape
5) ตรวจสอบ Flow Direction
บางรุ่นเป็นแบบทิศทางเดียว (single direction)
7. ข้อดีของ Glass Flowmeter ในโรงงานอัตโนมัติ
- ลดต้นทุนพลังงาน โดยเฉพาะระบบลมอัด
- ตรวจสอบคุณภาพแก๊ส
- ลดอุบัติเหตุจากแก๊สรั่ว
- ใช้ควบคุมอัตราการไหลแบบ real-time
- รองรับระบบ IoT และ SCADA (ในรุ่นดิจิตอล)
8. ข้อจำกัดที่ควรระวัง
- ความดันแปรผันทำให้การวัดผิดพลาดได้
- แก๊สที่มีสิ่งปนเปื้อนทำให้ใบพัดหรือเซนเซอร์สึกหรอ
- ต้องเลือกวัสดุให้เหมาะกับแก๊ส เช่น O₂ ห้ามใช้น้ำมัน
- ราคา Flowmeter บางประเภทค่อนข้างสูง
9. Glass Flowmeter ที่นิยมใช้ที่สุดในประเทศไทย
- Variable Area แบบอะคริลิก
- Variable Area แบบแก้ว
- Thermal Mass Flowmeter
- Turbine Gas Flowmeter
- Ultrasonic Gas Flowmeter
10. บทสรุป
Gas Flowmeter เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ใช้ควบคุมการไหลของแก๊สในงานอุตสาหกรรมทุกประเภท ตั้งแต่ระบบลมอัด ไปจนถึงระบบแก๊สเฉื่อยในโรงงานอาหาร ห้องแลป และโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องมือชนิดนี้ช่วยให้การทำงานมีความแม่นยำ ปลอดภัย และประหยัดพลังงานมากขึ้น การเลือก Glass Flowmeter ที่เหมาะสมต้องคำนึงถึงชนิดแก๊ส ความดัน อุณหภูมิ และความแม่นยำที่ต้องการ และควรติดตั้งในตำแหน่งที่ปลอดภัยและปราศจากการรั่วซึมเสมอ
สนใจสั่งซื้อ / สอบถามเพิ่มเติม
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998] / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th https://flowmeterthai.com/
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument
