Insertion Flow Meter หรือ Flow Meter แบบสอด เป็นเครื่องมือวัดอัตราการไหลที่ใช้หัววัดหรือ Probe สอดเข้าไปในท่อ เพื่อวัดความเร็วของของไหล ณ ตำแหน่งที่กำหนด แล้วนำข้อมูลไปคำนวณเป็นอัตราการไหลของระบบ
จุดเด่นของ Insertion Flow Meter คือสามารถนำไปติดตั้งกับท่อที่มีขนาดใหญ่ได้ โดยไม่จำเป็นต้องติดตั้งตัวมิเตอร์แบบเต็มหน้าตัดท่อเหมือน Full Bore Flow Meter จึงเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับระบบน้ำ ระบบสาธารณูปโภค และงานอุตสาหกรรมที่ต้องการลดค่าใช้จ่ายหรือหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงระบบท่อครั้งใหญ่
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักว่า Insertion Flow Meter คืออะไร ทำงานอย่างไร เหมาะกับงานแบบไหน มีข้อดีข้อจำกัดอะไร และควรเลือกอย่างไรให้เหมาะกับหน้างาน
Insertion Flow Meter คืออะไร?
Insertion Flow Meter คือ Flow Meter ที่ติดตั้งโดยการสอด Sensor หรือ Probe เข้าไปในท่อ
แตกต่างจาก Flow Meter แบบ Inline ที่ตัวเครื่องจะติดตั้งอยู่ในแนวท่อและของไหลทั้งหมดไหลผ่านตัวมิเตอร์
สำหรับ Insertion Flow Meter ตัว Sensor จะเข้าไปสัมผัสกับกระแสของไหลภายในท่อ แล้ววัดค่าความเร็วหรือคุณสมบัติของการไหล ณ จุดที่ติดตั้ง จากนั้นระบบจะนำค่าที่ได้ไปประมวลผลเพื่อประมาณอัตราการไหลของทั้งหน้าตัดท่อ
พูดง่าย ๆ คือ
Inline Flow Meter = ของไหลไหลผ่านตัวมิเตอร์
Insertion Flow Meter = Sensor สอดเข้าไปวัดภายในท่อ
จึงเหมาะอย่างมากกับงานที่มี ท่อขนาดใหญ่ หรือระบบท่อที่ติดตั้ง Flow Meter แบบ Inline ได้ยาก
Insertion Flow Meter ทำงานอย่างไร?
หลักการทำงานของ Insertion Flow Meter จะขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีของ Sensor ที่เลือกใช้ เช่น Magnetic, Turbine, Vortex, Differential Pressure หรือเทคโนโลยีอื่น ๆ
โดยทั่วไปสามารถอธิบายได้ดังนี้
1. Sensor ถูกติดตั้งบนท่อ
บริเวณท่อจะมีจุดสำหรับติดตั้ง Sensor เช่น Fitting, Mounting Base หรือ Ball Valve ตามรูปแบบของเครื่อง
2. Probe ถูกสอดเข้าไปในท่อ
ปลาย Sensor จะอยู่ภายในท่อและอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมกับการวัด
3. Sensor ตรวจวัดการไหล
Sensor จะตรวจจับความเร็วหรือคุณสมบัติของของไหลตามหลักการของ Flow Meter แต่ละประเภท
4. Controller ประมวลผล
ค่าที่วัดได้จะถูกส่งไปยัง Transmitter หรือ Controller เพื่อคำนวณเป็น Flow Rate
5. แสดงผลและส่งสัญญาณ
ค่าที่ได้สามารถนำไปแสดงผลหรือส่งต่อไปยังระบบควบคุม เช่น PLC หรือระบบ Automation ตามความสามารถของรุ่นที่เลือก
Insertion Flow Meter เหมาะกับงานอะไร?
Insertion Flow Meter ถูกนำมาใช้ในหลายอุตสาหกรรม โดยเฉพาะระบบที่มีท่อขนาดใหญ่และต้องการติดตั้งเครื่องวัดโดยไม่ต้องเปลี่ยนท่อทั้งระบบ
1. ระบบน้ำ
เหมาะสำหรับ
- ระบบประปา
- ระบบน้ำดิบ
- ระบบน้ำหล่อเย็น
- ระบบส่งน้ำ
- ระบบบำบัดน้ำ
โดยเฉพาะงานที่ต้องวัดการไหลในท่อขนาดใหญ่
2. Water Treatment
ในระบบบำบัดน้ำจำเป็นต้องตรวจสอบปริมาณน้ำที่เข้าสู่และออกจากกระบวนการ
Insertion Flow Meter จึงสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบ Monitoring เพื่อช่วยติดตาม Flow Rate ของระบบ
3. ระบบ Cooling Water
โรงงานอุตสาหกรรมจำนวนมากมีระบบ Cooling Water สำหรับระบายความร้อนให้เครื่องจักร
การติดตั้ง Flow Meter ช่วยให้สามารถตรวจสอบได้ว่าอัตราการไหลของน้ำหล่อเย็นอยู่ในช่วงที่ต้องการหรือไม่
4. ระบบสาธารณูปโภคของโรงงาน
เช่น
- น้ำใช้
- น้ำดิบ
- น้ำหล่อเย็น
- น้ำสำหรับกระบวนการผลิต
- ระบบส่งน้ำระหว่างอาคาร
Insertion Flow Meter สามารถเป็นทางเลือกที่เหมาะสมเมื่อต้องการเพิ่มจุดวัดในระบบท่อเดิม
ทำไมต้องเลือก Insertion Flow Meter?
หนึ่งในเหตุผลหลักที่ผู้ใช้งานเลือก Insertion Flow Meter คือ ความสะดวกในการติดตั้งกับท่อขนาดใหญ่
หากต้องใช้ Flow Meter แบบ Inline กับท่อขนาดใหญ่มาก ตัวอุปกรณ์อาจมีขนาดและต้นทุนสูง รวมถึงอาจต้องหยุดระบบเพื่อเปลี่ยนแปลงท่อ
ในทางกลับกัน Insertion Flow Meter ใช้ Probe ที่ติดตั้งเข้าไปในท่อ จึงสามารถลดความยุ่งยากของงานติดตั้งในบางกรณีได้
ข้อดีของ Insertion Flow Meter
✅ เหมาะกับท่อขนาดใหญ่
เป็นหนึ่งในทางเลือกสำหรับระบบที่มีท่อขนาดใหญ่ ซึ่งการติดตั้ง Flow Meter แบบ Full Bore อาจมีต้นทุนสูงหรือทำได้ยาก
✅ ติดตั้งกับระบบท่อเดิมได้
สามารถออกแบบจุดติดตั้งบนท่อเดิมโดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนท่อทั้งช่วง ทั้งนี้ต้องพิจารณารูปแบบ Fitting และวิธีติดตั้งของแต่ละรุ่น
✅ ลดต้นทุนในบางงาน
สำหรับท่อขนาดใหญ่ การใช้ Insertion Flow Meter อาจมีต้นทุนโดยรวมต่ำกว่าการใช้ Flow Meter แบบ Inline
✅ มีเทคโนโลยีให้เลือกหลากหลาย
Insertion Flow Meter ไม่ได้มีเพียงประเภทเดียว แต่มีหลายเทคโนโลยี เช่น
- Insertion Magnetic Flow Meter
- Insertion Turbine Flow Meter
- Insertion Vortex Flow Meter
- Insertion Differential Pressure Flow Meter
จึงสามารถเลือกให้เหมาะกับลักษณะของของไหลและระบบได้
✅ บางระบบสามารถถอด Sensor ได้โดยไม่หยุดกระบวนการ
หากเลือกการติดตั้งแบบมี Isolation Valve หรือ Hot-Tap ที่ออกแบบมาสำหรับงานดังกล่าว อาจสามารถถอดหรือบำรุงรักษา Sensor โดยไม่ต้องหยุดกระบวนการทั้งหมด ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของผู้ผลิตและความปลอดภัยของระบบ
Insertion Flow Meter มีข้อจำกัดอะไร?
แม้จะมีข้อดีหลายด้าน แต่ Insertion Flow Meter ก็มีสิ่งที่ต้องระวัง
⚠️ ความแม่นยำขึ้นอยู่กับตำแหน่ง Sensor
เนื่องจาก Sensor วัดค่าบริเวณจุดหนึ่งของหน้าตัดท่อแล้วนำไปประเมินการไหลโดยรวม จึงต้องติดตั้ง Sensor ในตำแหน่งที่เหมาะสมกับรูปแบบการไหล
⚠️ ต้องระวัง Flow Profile
หากติดตั้งใกล้
- ข้องอ
- วาล์ว
- Pump
- Tee
- Reducer
- อุปกรณ์ที่ทำให้เกิดการหมุนวน
รูปแบบการไหลอาจผิดเพี้ยนและส่งผลต่อการวัดได้
ดังนั้นควรปฏิบัติตามระยะท่อตรงที่ ผู้ผลิตของรุ่นนั้นกำหนด ไม่ควรใช้ตัวเลขเดียวกับ Flow Meter ทุกประเภท
ตัวอย่าง Insertion Magnetic Flow Meter บางรุ่นระบุประมาณ 10D ก่อนมิเตอร์ และ 5D หลังมิเตอร์ แต่ค่าที่เหมาะสมจริงขึ้นอยู่กับรุ่นและสภาพหน้างาน
ท่อต้องเต็มหรือไม่?
สำหรับ Insertion Magnetic Flow Meter โดยทั่วไปควรติดตั้งในตำแหน่งที่ท่อมีของเหลวเต็มหน้าตัด เพราะอากาศหรือท่อที่ไม่เต็มสามารถส่งผลต่อการวัดได้
ควรหลีกเลี่ยงจุดที่มีโอกาสเกิด
- Air Pocket
- ท่อไม่เต็ม
- การไหลตกลงตามแรงโน้มถ่วงโดยไม่มี Back Pressure เพียงพอ
- จุดสูงสุดของระบบที่อาจสะสมอากาศ
การเลือกตำแหน่งติดตั้งจึงมีผลต่อคุณภาพของข้อมูลที่ได้จาก Flow Meter
Insertion Magnetic Flow Meter คืออะไร?
Insertion Magnetic Flow Meter เป็นหนึ่งในประเภทที่ได้รับความนิยมสำหรับงานท่อขนาดใหญ่
หลักการวัดใช้สนามแม่เหล็กและตรวจจับแรงดันไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากการเคลื่อนที่ของของเหลวที่นำไฟฟ้าผ่านสนามแม่เหล็ก
ตัวอย่างการใช้งาน ได้แก่
- น้ำประปา
- น้ำดิบ
- น้ำเสีย
- ระบบ Water Treatment
- ระบบ Cooling Water
อย่างไรก็ตาม Magnetic Flow Meter ต้องเลือกให้เหมาะกับคุณสมบัติของของเหลว โดยเฉพาะ ค่าการนำไฟฟ้า (Conductivity) ของของไหล
วิธีเลือก Insertion Flow Meter ให้เหมาะกับงาน
ก่อนเลือกซื้อ Insertion Flow Meter ควรเตรียมข้อมูลหน้างานให้ครบ
1. ขนาดท่อ
เช่น
- DN100
- DN200
- DN500
- DN1000
- DN2000
ท่อที่มีขนาดใหญ่เป็นหนึ่งในงานที่ Insertion Flow Meter มีความน่าสนใจเป็นพิเศษ
2. ชนิดของของไหล
ต้องระบุว่าเป็น
- น้ำ
- น้ำเสีย
- น้ำมัน
- สารเคมี
- ก๊าซ
- Steam
เพราะแต่ละชนิดต้องใช้เทคโนโลยีและวัสดุที่แตกต่างกัน
3. Flow Range
ควรทราบ
Minimum Flow – Normal Flow – Maximum Flow
เพื่อให้เลือกช่วงการวัดได้เหมาะสม
4. Pressure
ต้องทราบแรงดันใช้งาน รวมถึงแรงดันสูงสุดของระบบ
5. Temperature
อุณหภูมิของของไหลมีผลต่อการเลือก Sensor, Body และวัสดุซีล
6. Accuracy
ต้องกำหนดว่าระบบต้องการความแม่นยำระดับใด
ไม่ควรเลือกจากตัวเลข Accuracy เพียงอย่างเดียว เพราะความแม่นยำจริงยังขึ้นอยู่กับสภาพการไหล ตำแหน่งติดตั้ง และเงื่อนไขของระบบ
7. Output
ตรวจสอบว่าต้องการสัญญาณแบบใด เช่น
- 4–20 mA
- Pulse
- Frequency
- RS485
- Modbus
Insertion Flow Meter vs Full Bore Flow Meter
| หัวข้อ | Insertion Flow Meter | Full Bore Flow Meter |
|---|---|---|
| รูปแบบการติดตั้ง | สอด Sensor เข้าไปในท่อ | ติดตั้งตัวมิเตอร์เต็มหน้าตัด |
| ท่อขนาดใหญ่ | เหมาะมากในหลายงาน | อาจมีต้นทุนสูง |
| การติดตั้งในระบบเดิม | ทำได้สะดวกในบางระบบ | อาจต้องตัดต่อท่อ |
| ต้นทุน | มักประหยัดกว่าในท่อใหญ่ | อาจสูงกว่าเมื่อขนาดท่อใหญ่ |
| การวัด | วัดที่ตำแหน่งของ Probe | ของไหลผ่านหน้าตัดมิเตอร์ |
| ความแม่นยำ | ขึ้นกับ Sensor และ Flow Profile | โดยทั่วไปเหมาะกับงานที่ต้องการความแม่นยำสูงกว่าในเงื่อนไขที่เหมาะสม |
การเลือกไม่ควรตัดสินจากราคาเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาความแม่นยำ ความสำคัญของจุดวัด สภาพท่อ และข้อจำกัดในการติดตั้ง
5 จุดที่ต้องเช็กก่อนติดตั้ง Insertion Flow Meter
① ตรวจสอบขนาดท่อ
ต้องใช้ Pipe ID และข้อมูลท่อจริงในการกำหนดตำแหน่งและความลึกของ Sensor
② ตรวจสอบทิศทางการไหล
ติดตั้ง Sensor ตามทิศทางและตำแหน่งที่ผู้ผลิตกำหนด
③ ตรวจสอบระยะท่อตรง
อย่าติดตั้งชิดข้องอ วาล์ว หรือปั๊มมากเกินไป
④ ตรวจสอบว่าท่อเต็ม
โดยเฉพาะงาน Liquid Flow Meter ต้องหลีกเลี่ยงตำแหน่งที่มีโอกาสเกิด Air Pocket
⑤ ตรวจสอบวิธีติดตั้ง
หากเป็นระบบแรงดันสูงหรือจำเป็นต้องติดตั้ง/ถอด Sensor ขณะระบบทำงาน ต้องตรวจสอบว่าอุปกรณ์ติดตั้ง เช่น Ball Valve และ Hot-Tap Assembly รองรับเงื่อนไขดังกล่าวหรือไม่
Insertion Flow Meter เหมาะกับคุณหรือไม่?
ถ้าระบบของคุณมีลักษณะดังต่อไปนี้
✅ ท่อมีขนาดใหญ่
✅ ต้องการเพิ่มจุดวัดในระบบท่อเดิม
✅ ต้องการลดค่าใช้จ่ายเมื่อเทียบกับ Full Bore ในบางงาน
✅ มีข้อจำกัดด้านพื้นที่หรือการตัดต่อท่อ
✅ ต้องการตรวจสอบ Flow ของระบบน้ำ
✅ ต้องการ Monitor Flow ในหลายจุดของโรงงาน
Insertion Flow Meter อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม
แต่หากเป็นจุดวัดที่ต้องการความแม่นยำสูงมาก เช่น งานที่มีข้อกำหนดด้านการซื้อขายหรือ Custody Transfer ควรประเมินเทคโนโลยีและรูปแบบมิเตอร์อย่างละเอียดก่อนตัดสินใจ เพราะ Insertion Meter ไม่ได้เหมาะกับทุก application
สรุป Insertion Flow Meter
Insertion Flow Meter คือ Flow Meter แบบสอดที่ใช้ Sensor หรือ Probe ติดตั้งเข้าไปภายในท่อเพื่อวัดการไหล เป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับระบบท่อขนาดใหญ่และงานที่ไม่สะดวกติดตั้ง Flow Meter แบบ Full Bore
ข้อสำคัญที่สุดไม่ใช่เพียงการเลือกเครื่องที่เหมาะกับขนาดท่อ แต่ต้องพิจารณา ชนิดของของไหล, Flow Range, Pressure, Temperature, Pipe Size, Flow Profile, Straight Pipe และวิธีติดตั้ง ร่วมกัน
โดยเฉพาะ Insertion Magnetic Flow Meter ควรตรวจสอบว่าของเหลวมี Conductivity เหมาะสม และตำแหน่งติดตั้งสามารถทำให้ท่อเต็มและลดผลกระทบจากอากาศหรือการไหลปั่นป่วนได้
หากเลือกเทคโนโลยีและติดตั้งอย่างเหมาะสม Insertion Flow Meter สามารถช่วยให้โรงงานเพิ่มจุดตรวจวัดการไหลได้อย่างคุ้มค่า และช่วยนำข้อมูล Flow ไปใช้ในการควบคุมและวิเคราะห์กระบวนการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สนใจ Insertion Flow Meter สำหรับงานอุตสาหกรรม
หากกำลังมองหา Insertion Flow Meter, Insertion Magnetic Flow Meter, Flow Meter สำหรับท่อขนาดใหญ่, Magnetic Flow Meter, Pressure Gauge และวาล์วอุตสาหกรรม สามารถส่งข้อมูลหน้างานให้ PINPOINT INSTRUMENT ช่วยตรวจสอบสเปกและแนะนำรุ่นที่เหมาะสมได้
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา: [เบอร์ติดต่อ : 089-612-8998] / Line : @pinpointt / www.pinpointinstrument.co.th https://flowmeterthai.com/
Facebook Fanpage : ขายวาล์ว และเครื่องมือวัด ขายเกจวัดแรงดันและโฟลมิเตอร์ Pinpoint Instrument
