Orifice Plate (ออริฟิส เพลท) หรือ แผ่น Orifice เป็นอุปกรณ์สำหรับวัดอัตราการไหลของของไหลในระบบท่อ โดยอาศัยหลักการสร้างความแตกต่างของแรงดัน หรือ Differential Pressure (DP) เมื่อของไหลไหลผ่านช่องเปิดของแผ่น Orifice
ระบบ Orifice Flow Meter เป็นหนึ่งในวิธีวัดอัตราการไหลที่ได้รับความนิยมในโรงงานอุตสาหกรรม เพราะมีโครงสร้างเรียบง่าย ไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว สามารถใช้งานกับ น้ำ ก๊าซ ไอน้ำ และของไหลในกระบวนการผลิต ได้หลากหลาย
หากกำลังมองหา Orifice Plate ราคา, ต้องการเลือกแผ่น Orifice สำหรับโรงงาน หรือกำลังเปรียบเทียบ Orifice Flow Meter กับ Flow Meter ประเภทอื่น บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจตั้งแต่หลักการทำงาน ประเภท การติดตั้ง ไปจนถึงข้อมูลที่ต้องใช้ก่อนสั่งซื้อ
Orifice Plate คืออะไร?
Orifice Plate คือแผ่นโลหะที่มีช่องเปิดหรือรู Orifice สำหรับติดตั้งภายในระบบท่อ เมื่อของไหลไหลผ่านช่องเปิดที่มีขนาดเล็กกว่าพื้นที่หน้าตัดของท่อ ความเร็วของของไหลจะเปลี่ยนแปลงและทำให้เกิดความแตกต่างของแรงดันระหว่างด้านก่อนและหลังแผ่น Orifice
ค่าความแตกต่างของแรงดันนี้สามารถนำไปใช้คำนวณเป็น Flow Rate หรืออัตราการไหล
หลักการทำงานแบบง่าย ๆ คือ
ของไหล → ผ่าน Orifice Plate → เกิด Differential Pressure → DP Transmitter วัดค่า → คำนวณเป็น Flow Rate
ดังนั้น Orifice Plate จึงมักทำงานร่วมกับ Differential Pressure Transmitter เพื่อให้ระบบสามารถวัดและแสดงค่าอัตราการไหลได้
Orifice Flow Meter ทำงานอย่างไร?
การวัด Flow ด้วย Orifice Plate เป็นการวัดทางอ้อม โดยไม่ได้มี Sensor ที่วัดปริมาณของไหลโดยตรง แต่ใช้ความสัมพันธ์ระหว่างความดันและการไหล
เมื่อของไหลเข้าสู่ Orifice Plate จะเกิดการเปลี่ยนแปลงของความเร็วและความดัน
Pressure ก่อน Orifice > Pressure หลัง Orifice
จากนั้น Pressure ที่แตกต่างกันจะถูกส่งไปยัง Differential Pressure Transmitter
อุปกรณ์จะนำค่า DP ไปประมวลผลร่วมกับข้อมูลต่าง ๆ เช่น
- ขนาดท่อ
- ขนาดรู Orifice
- ความหนาแน่นของของไหล
- อุณหภูมิ
- Pressure
- Flow Range
- Discharge Coefficient
เพื่อคำนวณเป็นค่า Flow Rate
ประเภทของ Orifice Plate มีอะไรบ้าง?
การเลือกประเภทของ Orifice Plate ต้องพิจารณาจากชนิดของของไหลและสภาพการใช้งาน
1. Concentric Orifice Plate
เป็น Orifice Plate ที่รูอยู่ตรงกลางของแผ่น
เหมาะกับงานทั่วไป เช่น
- น้ำ
- ก๊าซ
- ไอน้ำ
- ของไหลที่ค่อนข้างสะอาด
เป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยในงานวัด Flow อุตสาหกรรม
2. Eccentric Orifice Plate
เป็นแผ่น Orifice ที่ตำแหน่งรูเยื้องจากจุดศูนย์กลาง
สามารถนำไปใช้กับ Application ที่มีเงื่อนไขของของไหลเฉพาะ โดยต้องพิจารณาตำแหน่งของรูและทิศทางการติดตั้งให้เหมาะสมกับระบบ
3. Segmental Orifice Plate
ช่องเปิดมีลักษณะเป็น Segment เหมาะกับ Application บางประเภทที่ของไหลมีอนุภาคหรือของแข็งปะปน และต้องการรูปแบบช่องเปิดที่เหมาะสมกับกระบวนการ
หมายเหตุ: การเลือก Orifice Plate แต่ละประเภทควรอ้างอิงข้อมูล Process และมาตรฐานการออกแบบที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรเลือกจากรูปร่างเพียงอย่างเดียว
Orifice Plate ใช้วัดอะไรได้บ้าง?
หนึ่งในข้อดีของ Orifice Flow Meter คือสามารถนำไปใช้กับของไหลได้หลายประเภท
💧 วัดน้ำ
เหมาะกับระบบน้ำในโรงงาน ระบบ Utility ระบบผลิตน้ำ และกระบวนการต่าง ๆ
💨 วัดก๊าซ
สามารถใช้ในระบบ Gas และ Utility Gas เช่น Compressed Air โดยต้องเลือก Specification ให้เหมาะสมกับชนิดของก๊าซ
♨️ วัด Steam
นิยมใช้ในระบบ Boiler และ Steam Distribution เพื่อวัดปริมาณการใช้ไอน้ำในกระบวนการผลิต
🧪 วัดของไหลในกระบวนการผลิต
สามารถออกแบบให้เหมาะกับ Process Fluid ได้ โดยต้องพิจารณาคุณสมบัติของของไหล วัสดุ และเงื่อนไขการทำงาน
ข้อดีของ Orifice Plate
ทำไมโรงงานจำนวนมากจึงเลือกใช้ Orifice Plate สำหรับวัด Flow?
✅ โครงสร้างเรียบง่าย
ไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว จึงไม่มีปัญหาจากกลไกที่หมุนหรือเคลื่อนที่เหมือน Flow Meter บางประเภท
✅ ราคาคุ้มค่า
โดยเฉพาะงานท่อขนาดใหญ่ การใช้ Orifice Plate อาจเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าเมื่อเทียบกับ Flow Meter แบบ Full Bore บางประเภท
✅ ใช้งานได้หลากหลาย
สามารถประยุกต์ใช้กับ Liquid, Gas และ Steam ตามการออกแบบที่เหมาะสม
✅ เหมาะกับงานอุตสาหกรรม
สามารถนำไปใช้กับระบบ Process, Utility, Boiler, Compressed Air และระบบวัด Flow ภายในโรงงาน
✅ ใช้ร่วมกับ DP Transmitter ได้
สามารถนำค่า Differential Pressure ไปประมวลผลและส่งสัญญาณเข้าสู่ระบบควบคุม เช่น PLC, DCS หรือ Flow Computer ได้
ข้อจำกัดของ Orifice Plate ที่ควรรู้
แม้ Orifice Plate จะมีข้อดีหลายด้าน แต่ก็มีข้อจำกัดที่ต้องพิจารณาก่อนเลือกใช้งาน
❌ เกิด Pressure Loss
การลดพื้นที่หน้าตัดของการไหลทำให้เกิดการสูญเสียแรงดันในระบบ ซึ่งต้องนำไปพิจารณาในการออกแบบ
❌ ต้องการ Straight Pipe
สภาพการไหลก่อนถึง Orifice มีผลต่อการวัด ดังนั้นต้องพิจารณาระยะท่อตรงและอุปกรณ์รบกวนการไหล เช่น Elbow, Valve และ Reducer
❌ ความแม่นยำขึ้นอยู่กับการติดตั้ง
การติดตั้งไม่ตรงแนว การเลือก Pressure Tap ไม่เหมาะสม หรือมีสิ่งสกปรกบริเวณรู Orifice สามารถส่งผลต่อค่าที่วัดได้
❌ ต้องพิจารณาความสะอาดของของไหล
หากของไหลมีตะกอนหรืออนุภาคมาก อาจเกิดการสะสมบริเวณ Orifice และทำให้ประสิทธิภาพการวัดลดลง
การติดตั้ง Orifice Plate ต้องดูอะไรบ้าง?
การติดตั้ง Orifice Plate มีผลโดยตรงต่อความน่าเชื่อถือของค่าการวัด
สิ่งที่ควรตรวจสอบ ได้แก่
1. ทิศทางการไหล
ต้องติดตั้งแผ่น Orifice ให้ถูกทิศทางตามการออกแบบ
2. Straight Pipe
ต้องมีระยะท่อตรงที่เหมาะสมก่อนและหลัง Orifice โดยระยะจริงขึ้นอยู่กับรูปแบบของระบบและมาตรฐานที่ใช้
3. Pressure Tap
ตำแหน่ง Pressure Tap ต้องเหมาะสมกับรูปแบบการวัด
4. Alignment
รู Orifice ต้องอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมและไม่เยื้องจากแนวท่อโดยไม่ตั้งใจ
5. ตรวจสอบขอบรู Orifice
ขอบรูต้องไม่มีความเสียหายหรือสิ่งสกปรกที่อาจส่งผลต่อการไหล
ข้อควรระวัง: ตัวเลขระยะ Straight Pipe เช่น 10D ก่อน Orifice และ 5D หลัง Orifice เป็นเพียงตัวอย่างที่ใช้ในงานบางกรณี ไม่ควรนำไปใช้เป็นค่าตายตัวกับทุกระบบ ควรตรวจสอบตามมาตรฐานและสภาพของอุปกรณ์รบกวนการไหลจริง
วิธีคำนวณ Flow Rate จาก Orifice Plate
การคำนวณ Flow จาก Orifice Plate ต้องใช้ข้อมูลทางวิศวกรรมหลายตัวแปร โดยแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวข้องกับ
- Differential Pressure (ΔP)
- Pipe Size
- Orifice Diameter
- Density
- Discharge Coefficient
- Beta Ratio
- Reynolds Number
โดยทั่วไปความสัมพันธ์ของการไหลกับ Differential Pressure มีลักษณะเป็น
Flow Rate ∝ √ΔP
หรือกล่าวง่าย ๆ ว่า เมื่ออัตราการไหลเพิ่มขึ้น Differential Pressure จะเปลี่ยนแปลงตามความสัมพันธ์แบบรากที่สอง
การคำนวณสำหรับงานจริงควรใช้สมการและเงื่อนไขตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น ISO 5167 และข้อมูล Process ที่ถูกต้อง
Orifice Plate ต่างจาก Flow Meter อย่างไร?
| หัวข้อ | Orifice Plate | Flow Meter |
|---|---|---|
| หลักการวัด | Differential Pressure | แตกต่างตามประเภท |
| ชิ้นส่วนเคลื่อนไหว | ไม่มี | ขึ้นอยู่กับชนิด |
| การวัด Flow | ใช้ DP คำนวณ | หลายประเภทวัดและแสดง Flow โดยตรง |
| Pressure Loss | มี | ขึ้นอยู่กับประเภท |
| ท่อขนาดใหญ่ | เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ | ราคาขึ้นอยู่กับชนิด |
| การติดตั้ง | ต้องออกแบบระบบ | ขึ้นอยู่กับรุ่น |
| การบำรุงรักษา | ตรวจสอบ Plate และระบบ DP | ขึ้นอยู่กับประเภท |
ดังนั้นการเลือก Orifice Plate หรือ Flow Meter ควรพิจารณาจาก Application จริง ไม่ควรเลือกจากราคาเพียงอย่างเดียว
วิธีเลือก Orifice Plate ให้เหมาะกับงาน
ก่อนสั่งซื้อ Orifice Plate ควรเตรียมข้อมูลต่อไปนี้
ข้อมูลสำคัญที่ควรแจ้งผู้จำหน่าย
- Pipe Size: ขนาดท่อ
- Media: น้ำ / ก๊าซ / Steam / Chemical
- Flow Rate: Minimum / Normal / Maximum
- Pressure: Operating และ Maximum Pressure
- Temperature: อุณหภูมิใช้งาน
- Density: ความหนาแน่นของของไหล
- Viscosity: ความหนืด
- Material: วัสดุที่ต้องการ
- Pressure Rating: ระดับแรงดันของระบบ
- Differential Pressure: ช่วง DP ที่ต้องการ
- Connection: รูปแบบการต่อ เช่น Flange
- Accuracy: ความแม่นยำที่ต้องการ
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้สามารถออกแบบหรือเลือก Orifice Plate สำหรับงานอุตสาหกรรม ได้เหมาะสมมากขึ้น
Orifice Plate ราคาเท่าไหร่?
คำค้น “Orifice Plate ราคา” เป็นหนึ่งในคำที่ผู้ใช้งานมักค้นหา แต่ราคาของ Orifice Plate ไม่สามารถกำหนดเป็นราคาเดียวได้ เนื่องจากขึ้นอยู่กับ Specification ของแต่ละงาน
ปัจจัยที่มีผลต่อราคา ได้แก่
- ขนาดท่อ
- วัสดุ
- ความหนาของ Plate
- ขนาดรู Orifice
- Pressure Rating
- Flange Standard
- Material Grade
- Standard ที่ใช้
- การออกแบบเฉพาะ Application
ดังนั้นหากต้องการ ราคา Orifice Plate ที่ตรงกับหน้างาน ควรส่งข้อมูลขนาดท่อและ Process มาให้ตรวจสอบก่อนเสนอราคา
Orifice Plate เหมาะกับโรงงานประเภทไหน?
Orifice Plate สามารถนำไปใช้งานในอุตสาหกรรมได้หลากหลาย เช่น
🏭 โรงงานอุตสาหกรรม
ใช้ติดตามและควบคุม Flow ในกระบวนการผลิต
♨️ โรงงานที่มีระบบ Boiler
ใช้วัด Steam Flow
💧 ระบบน้ำและ Utility
ใช้ตรวจสอบการใช้น้ำภายในโรงงาน
💨 ระบบ Compressed Air และ Gas
ใช้ตรวจวัดการไหลของก๊าซ
🧪 โรงงานเคมี
ใช้วัด Process Fluid ตาม Material และ Specification ที่เหมาะสม
🛢️ Oil & Gas
ใช้ในระบบวัด Flow ตามข้อกำหนดของ Application และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
สรุป Orifice Plate
Orifice Plate คืออุปกรณ์สำหรับสร้างความแตกต่างของแรงดันในระบบท่อ เพื่อนำค่า Differential Pressure ไปคำนวณเป็นอัตราการไหล หรือ Flow Rate จุดเด่นคือโครงสร้างเรียบง่าย ไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหว ราคาคุ้มค่า และสามารถใช้กับน้ำ ก๊าซ และ Steam ได้หลากหลาย Application
อย่างไรก็ตาม การเลือกขนาดรู Orifice การติดตั้ง Straight Pipe ตำแหน่ง Pressure Tap วัสดุ และการเลือก DP Transmitter ล้วนมีผลต่อความแม่นยำของระบบ ดังนั้นควรออกแบบตามข้อมูล Process และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
หากกำลังมองหา Orifice Plate, Orifice Flow Meter หรือ Differential Pressure Transmitter สำหรับงานโรงงาน ควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบ Specification ก่อนสั่งซื้อ เพื่อให้ได้อุปกรณ์ที่เหมาะสมกับระบบมากที่สุด
📞 สนใจ Orifice Plate และอุปกรณ์วัด Flow
PINPOINT INSTRUMENT ให้คำปรึกษาและจำหน่าย Orifice Plate, Flow Meter, Differential Pressure Transmitter, Pressure Gauge, Valve และเครื่องมือวัดอุตสาหกรรม
📞 สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / ขอใบเสนอราคา
089-612-8998 / 095-369-5694
💚 LINE: @pinpointt
